Acil Durum Rehberi
⚠️
Dikkat!
Şuan da çevrenizde hayati tehlikesi bulunduğunu düşündüğünüz bir hasta varsa zaman kaybetmeden en yakın kliniğe başvurun!
Acil Durum Nedir?
Acil durum, hızlı ve etkili müdahale gerektiren, sağlık veya güvenlik açısından tehlike arz eden herhangi bir durumu tanımlar. Bu tür durumlar, zamanında yapılacak müdahale ile hayati riskleri en aza indirgemek için büyük bir önem taşır.
Veteriner kliniği bağlamında
acil durumda olan hasta, tıbbi müdahaleye derhal ihtiyaç duyan ve
hayati tehlike altında olan bir hayvanı ifade eder.
Bir acil durumun tanımlanması, pet sahibinin soğukkanlılığını koruyarak doğru kararlar almasını sağlar ve zamanında yapılacak müdahale, hayat kurtarıcı olabilir. Ancak,
her durum acil müdahale gerektirmez; bazı rahatsızlıklar kısa süreli izleme veya evde yapılan basit müdahalelerle çözülebilir. Bu yüzden, pet sahiplerinin ne zaman vakit kaybetmeden profesyonel yardım almaları gerektiğini anlamaları kritik önem taşır.
Bu rehber, pet sahiplerine acil durumları tanıma, doğru adımları atma ve ihtiyaç duyulması halinde hızlı bir şekilde veteriner hekime başvurma konusunda yardımcı olmak amacıyla hazırlanmıştır.
1. Hızlı Müdahale Gerektiren Durumlar (Acil)
Bu durumlarda, vakit kaybetmeden veteriner hekime başvurulması hayati önem taşır. Eğer petinizde bu belirtileri fark ederseniz, hemen hekiminizi aramalı ve hızlı bir şekilde kliniğe gitmelisiniz.
a) Nefes Alma Zorluğu
- Belirtiler: Hızlı, zorlanarak nefes alma, hırıltılı sesler, mavi veya mor dudaklar ve dil. Not: Bazı köpek ırklarında dilin anatomik rengi mordur.
- Yapılması Gereken: Hemen en yakın veteriner kliniğine ulaşın. Hastayı strese sokmamaya çalışın.
- Örnekler: Kalp yetmezliği, boğazda cisim tıkanıklığı, akciğer enfeksiyonları veya travma.
b) Şiddetli Kanama
- Belirtiler: Ciddi travma sonrası durmayan kan akışı (özellikle atardamar kanaması parlak kırmızı renkte ve kesik kesik fışkırır tarzda akar).
- Yapılması Gereken: Yaraya baskı uygulayın ve derhal kliniğe gidin.
- Örnekler: Araç çarpması, keskin cisimle yaralanma.
c) Bayılma, Bilinç Kaybı veya Nöbet
-
- Belirtiler: Aniden yere düşme, titreme, kasılma, kontrolsüz hareketler.
- Yapılması Gereken: Hastayı koruyun ve nöbet sırasında ağzına hiçbir şey koymayın. Nöbet sonrası hemen kliniğe ulaşın.
- Örnekler: Epilepsi, toksin alımı, baş travması.
d) Zehirlenme Şüphesi
- Belirtiler: Kusma, aşırı salya, ishal, titreme, nöbetler, bilinç kaybı.
- Yapılması Gereken: Şüpheli maddeyi not alın, mümkünse ambalajıyla birlikte kliniğe getirin. Hemen veteriner hekime başvurun.
- Örnekler: Ev temizleyicileri, çikolata, böcek ilaçları, bazı bitkiler.
e) Ani ve Şiddetli Kusma/İshal
- Belirtiler: Kanlı kusma/ishal, tekrarlayan kusmalar, sıvı kaybı belirtileri (cilt elastikiyetinin azalması, ağız kuruluğu).
- Yapılması Gereken: Veteriner hekime ulaşarak konuyla ilgili detaylı bilgi verin.
- Örnekler: Parvovirus, bağırsak tıkanıklığı, zehirlenme.
f) Karında Ani Şişlik (Distansiyon)
- Belirtiler: Karında ani şişlik, sertlik, kusma isteği ama kusamama, huzursuzluk.
- Yapılması Gereken: Mide torsiyonu gibi durumların belirtisi olabilir. Acil müdahale gerektirir.
- Örnekler: Gastrik dilatasyon volvulus (mide dönmesi).
2. Ertesi Güne Kadar Bekleyebilecek Durumlar
Bu belirtiler hemen acil müdahale gerektirmeyebilir, ancak en kısa sürede bir veteriner hekim tarafından değerlendirilmelidir.
a) Hafif Travmalar
- Belirtiler: Hafif yaralanmalar, hafif topallama.
- Yapılması Gereken: Temizleyin, baskı yapmayın. Durumu gözlemleyin ve kliniğe götürün.
- Örnekler: Küçük yaralanmalar, burkulmalar.
b) Hafif Kusma/İshal
- Belirtiler: Günde 1-2 defa kusma veya ishal, genel durum iyiyse.
- Yapılması Gereken: Takip edin. 24 saatten fazla sürerse kliniğe başvurun.
- Örnekler: Diyet değişikliği, mide rahatsızlıkları.
c) Cilt ve Deri Problemleri
- Belirtiler: Kaşıntı, kızarıklık, tüy dökülmesi.
- Yapılması Gereken: Temiz tutun, gözlemleyin, en kısa sürede veteriner hekim kontrolü yaptırın.
- Örnekler: Alerjiler, parazitler, dermatit.
d) İdrar Yaparken Zorlanma
- Belirtiler: Sık idrara çıkma isteği, az/hiç idrar yapamama.
- Yapılması Gereken: Takip edin. Tıkanıklık şüphesi varsa acil müdahale gerekebilir.
- Örnekler: İdrar yolu enfeksiyonları, mesane taşları.
3. Rutin Kontrol Gerektiren Durumlar
Bu durumlar acil değildir ancak hastanın sağlığını korumak için düzenli kontrol gerektirir.
a) Yıllık Aşılar ve Kontroller
- Belirtiler: Belirti göstermez, düzenli yapılması gerekir.
- Yapılması Gereken: Aşı ve muayene tarihlerini düzenli takip edin.
b) Diş Temizliği
- Belirtiler: Ağız kokusu, tartar, diş eti iltihabı.
- Yapılması Gereken: Diş sağlığı düzenli kontrol edilmelidir.
c) Hafif İştahsızlık veya Kilo Kaybı
- Belirtiler: Geçici iştahsızlık, kilo düşüşü.
- Yapılması Gereken: Durumu izleyin, uzun sürerse veteriner hekim muayenesi gerekir.
Sağlık ve güvenlik her şeyden önce gelir, bu yüzden herhangi bir şüphe durumunda hemen iletişime geçmekten çekinmeyin. Her zaman bir telefon uzağınızdayız.
